نیم نگاهی به کتاب «مفهوم فرهنگ در علوم اجتماعی»

تصویر علیرضا بهشتی

علیرضا بهشتی

تعریف، توصیف و و تبیین واژه فرهنگ همواره مورد توجه اندیشمندان و نظریه پردازان علوم مختلف بوده است. به عنوان مثال اندیشمندان علوم سیاسی پژوهش های متعددی درزمینه ارتباط فرهنگ با علوم سیاسی یا به عبارتی دیگر تاثیر گذاری و تاثیر پذیری فرهنگ و متغیرهای سیاسی نسبت به هم داشته اند. اما آنچه حداقل در جامعه ما( به صورت تالیف کتاب)، از سوی اندیشمندان و نظریه پردازان علوم اجتماعی کمتر به آن  توجه و پرداخته شده است، جایگاه فرهنگ در علوم اجتماعی با توجه به بررسی متغیرها و مؤلفه های  ملی و بومی است. کتاب « مفهوم فرهنگ در علوم اجتماعی»، نگاشته «دنی کوش» و ترجمه «فریدون وحیدا»، یکی از  جامع ترین نوشتارها در حوزه علم اجتماعی است، که نگارنده در آن، به ارتباط فرهنگ و هویت می پردازد و از سوی دیگر کاربردهای اجتماعی فرهنگ، مرتبه بندی فرهنگی، نوسازی مفهوم فرهنگ و نسبی گرایی فرهنگی را در چارچوب علوم اجتماعی توصیف و تبیین می کند. این کتاب از سوی انتشارات سروش تا کنون در 4 نوبت به چاپ رسیده است،

دنی کوش در این کتاب به نقد نگرش «تایلور» نسبت به فرهنگ می پردازد و تعریف فرهتگ از سوی وی را حاصل نگرشی عام گرایانه می داند.از سوی دیگر نویسنده با بررسی معنای فرهنگ در اندیشه «بؤاس» تصور وی از فرهنگ را حاصل نگرش خاص گرایانه می داند.

نویسنده در این کتاب تلاش می کند تا سیر تحول معنای فرهنگ را بررسی کند و در این زمینه ظهور مفهوم فرهنگ پذیری(acculturation) و تماس میان فرهنگ ها را شرح می دهد.

دنی کوش در گونه شناسی وضعیت تماس فرهنگی و فرهنگ پذیری به تحلیل دیدگاه «روژه باستید» می پردازد.

یکی از مهم ترین مفاهیم مطرح شده در این کتاب مرتبه بندی اجتماعی و فرهنگی است. نگارنده با توجه به اینکه فرهنگ داده ای از پیش تعیین شده نیست و از نسلی به نسلی تغییر می کند، تحلیل یک نظام فرهنگی را مستلزم تحلیلی وضعیت اجتماعی- تاریخی آن نظام می داند و اینجا نقطه آغازین مرتبه بندی فرهنگی است. در این زمینه وی به بررسی آرای کارل مارکس و ماکس وبر می پردازد و مفهوم «فرهنگ مسلط» و «فرهنگ زیر سلطه» را درقالب رتبه بندی فرهنگی تبیین می کند.

به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست های مرتبط