روایت درختانی که زمان را شکست دادند
سربازان سبز تاریخ
درختان بسیاری در گوشه و کنار دنیا هستند که یا قامتشان یا قدمتشان و یا اشکال عجیب و غریبی که دارند در ذهن باقی می ماند تا به نوعی تافته جدا بافته از سایر درختان شوند.
از درخت”ژنرال شرمن” به عنوان بزرگترین موجود زنده روی زمین که قدمتش را به زمان هخامنشیان نسبت می دهند؛ گرفته تا “سرو ابر کوه” و “چنار امامزاده یحیی” و…
حتی در گوشه و کنار شهرمان هم اشکال عجیب و غریب درختان دیدنی است؛ یکی روی زمین لمیده و دیگری در پیچ و تاب های درختان ظریف تر همچون پدری که فرزندانش را در آغوش گرفته خودنمایی می کند.
و در این بین هم هستند درختانی که مقدس اند و مردم به آنها دخیل می بندند و نذر و نیاز می کنند؛ که هر کدام افسانه ای شنیدنی دارند…
در این گزارش سعی کرده ایم به بررسی درختان غول پیکر و خاصی بپردازیم که در هر کدام قصه ای شگفت انگیز پنهان شده است؛ با ما همراه باشید.
بزرگترین درخت جهان
نامش ” ژنرال شرمن” است و در پارک ملی “کالیفرنیا” قرار دارد. این درخت که به اندازه زمین والیبال است به عنوان بزرگترین درخت زنده جهان از نظر حجم شناخته می شود که ارتفاعش به ۸۳ متر می رسد و با قدمتی بیش از ۲ هزار سال علاوه بر اینکه آن را از سایر درختان متمایز کرده؛ نمادی از عظمت و پایداری طبیعت است که به نوعی تاریخ را از گذشته های دور تا به امروز زندگی کرده است.
نام ژنرال ارتشی روی درخت
“ژنرال شرمن” نامش برگرفته از ژنرالی ارتشی است که در سال ۱۸۷۹ توسط “جیمز وولورتون” نامگذاری شد؛ او که یک طبیعت شناس بود نام ژنرال “ویلیام تکامسه شرمن” فرمانده ارتش اتحادیه در جنگ داخلی آمریکا را بر روی این درخت نهاد.
“ژنرال شرمن” را سندی زنده از پایداری طبیعت می دانند که از هزاران سال قبل تغییرات اقلیمی و آتش سوزی و … را پشت سر گذاشته و همچنان نمادی از استقامت است.
درختی که هر سال چوب تولید می کند
نکته جالب توجه درباره این درخت تنه آن است که همچون درختان سالخورده خالی نیست و تو پر است و حتی هر سال به اندازه یک درخت هم چوب تولید می کند!
این درخت نه عنوان بلندترین درخت جهان را دارد و نه پهنترین تنه را؛ اما در مجموع به دلیل حجم کلی اش بی رقیب است چرا که قطر تنه آن در پایه به حدود ۱۱ متر میرسد و تاج گستردهاش سایهای وسیع ایجاد میکند. این درخت پوستش ۷۶ سانتی متر ضخامت دارد و به همین دلیل محافظی طبیعی در برابر آتش سوزی و آفات است.
درختی که با آتش سوزی سازگار است
سکویاهایی ( درختان غول) مانند “ژنرال شرمن” نقش مهمی در اکوسیستم خود دارند چرا که تنههای عظیم آنها حجم زیادی از کربن را ذخیره میکند تا در برابر تغییرات اقلیمی ایمن باشند.
این درختان به دلیل داشتن پوست ضخیم به شکل شگفتانگیزی با آتشسوزی سازگارد.
سرو ابر کوه یزد
سرو ابر کوه، نزدیک به ۵ هزار سال قدمت دارد و در شهرستان “ابرکوه” استان “یزد” قرار دارد.
این درخت را مظهری از شکوه و قدرت می دانند که ارتفاعش ۲۸ متر است و قطرش ۴ متر.
افرادی که از نزدیک به تماشای قد و قامت “سرو ابرکوه” نشسته اند؛ می گویند این درخت هیبتی دارد که باعث حیرت بازدیدکنندگان می شود.
درختی که زرتشت آن را کاشته!
“سرو ابر کوه” پر رمز و راز است و قصه های زیادی دارد؛ در روایتی میگویند “زرتشت” آن را کاشته و به همین خاطر است که به “سرو زرتشت” هم مشهور است.
به روایتی دیگر هم میگویند از میان “سلیمان نبی”، ” حضرت ابراهیم”، “اسکندر مقدونی” و “ضحاک”، یکی این سرو را کاشته است اما در افسانه ای دیگر کاشت این درخت را به فرزند خلف حضرت نوح” یافث” نسبت می دهند که به شکرانه رهایی از طوفان این درخت را کاشتهاست و در افسانه ای هم می گویند اصحابی به نام” رس ” که مورد نفرین پیامبرشان قرار گرفتند؛ محل زندگی شان نابود می شود و تنها چیزی که از شهرشان باقی می ماند، همین درخت “سرو ابرکوه” بوده است.
جالب است بدانید که “مارکوپولو” هم در کتاب خود از “سرو ابرکوه” نام برده و این درخت را همچون آبشار سبزی توصیف می کند که بر روی زمین فرود آمده است که از هر سوی آن وارد شوی به دریا، کویر و خورشید میرسی.
“سرو ابر كوه” که چیزی نمانده تا ۵ هزار ساله شود حتی از ساخت اهرام مصر هم قديمی تر است.
درخت گردوی عظیم اصفهان
این درخت که در روستای “کلوسه” شهر “فریدونشهر” قرار دارد، قدمتش ۹۵۰ سال است که به عنوان یکی از قدیمی ترین درختان زیبای ایران با ارتفاع ۱۸ متر شناخته می شود.
متاسفانه بخشهایی از این درخت دچار آسیب شده است که امیدواریم با نگاه مسئولانه مسئولان در حوزه محیط زیست و کمک مردم در حفظ سرمایه های ملی، شاهد آسیب بیشتری به این درخت نباشیم.
چنار چشمه اکبری
درخت چنار “چشمه اکبری” هم که یکی دیگر از قدیمی ترین درختان جهان است که در دامنه کوهی صخرهای در شهرستان “قائن” روییده است. قدمت این درخت به غایت زیبا به ۳۵۰ تا ۴۰۰ سال قبل میرسد؛ تنه آن فضایی بسیار بزرگ دارد که محلی ها میگویند ۲۰ گوسفند را در خود جا می دهد.
سرو هرزویل
درخت سرو “هرزویل” یکی از قدیمی ترین درختان جهان است که در ۲ کیلومتری شمال شرقی “منجیل” و در استان “گیلان” قرار دارد.
این سرو درختی همیشه سبز است و تنه ای تنومند دارد با شاخههایی مواج و زیبا که آن را تبدیل به نمادی از استواری و استقامت و البته زیبایی کرده؛ ارتفاعش ۳۰ متر است و در گروه درخت سروناز یا سرو شیراز قرار دارد. درمورد طول عمر درخت “سرو هرزویل” دو روایت متفاوت وجود دارد؛ عده ای میگویند بیش از هزار سال قدمت دارد و تعدادی هم قدمتش را به ۳ هزار سال قبل نسبت می دهند.
می گویند “ناصرخسرو” در سفرنامهاش به این درخت اشاره کرده و ناصر الدین شاه هم آن را از نزدیک دیده است.
این سرو درختی مقدس است و نامش را از روستای “هرزویل” گرفته است؛ اهالی روستا این سرو را مقدس می دانند و برای برآورده شدن آرزوهایشان به این درخت قفل و پارچه سبز میبندند. هر چند دخیل بستن مردم به دور میله هاست چرا که برای حفاظت از این سرمایه ملی، دورش را فنس کشیده اند.
درخت چنار امامزاده یحیی (ع)
این درخت در محله عودلاجان تهران، کوچه امامزاده یحیی (ع) واقع شده و ۹۰۰ ساله است که روییدنش در محوطه بقعه امامزاده آن را از سایر امامزادهها متمایز کرده.
قدیم این چنارها ۳ تا بوده که یکی خشک می شود و دیگری که در خیابان بوده را سر می برند چرا که برای رفت و آمد اهالی مزاحمت داشته! و در نهایت تک چنار بقعه امامزاده جان سالم به در می برد و در سال ۱۳۳۰ با شماره ۱ در فهرست وزارت فرهنگ و اداره باستان شناسی به ثبت می رسد. این چنار مانند سایر آثار و بناهای تاریخی آسیب هایی دیده که برای پیشگیری از صدمه بیشتر دورش را زنجیر کشیدند.
ارتفاعش چندان زیاد نیست و شباهتی به چنارهای افراشته ندارد اما قطر ۷ متری اش نمادی از عظمت است.
این درخت حفرهای بر تنه دارد که به روایتی در زمانهای قدیم، مرد کفاشی این حفره را ایجاد کرده تا در آن کفاشی کند و همانجا هم میخوابیده. اما عده ای دیگر بر این باورند که این حفره بر اثر دود شمعهایی ایجاد شده که زائران برای نذر و حاجت روشن میکردند. این درخت هم برای مردم مقدس بوده و هست.
آخرین نظرات: