اختصاصی خردو فرهنگ/قصری گمشده در هیاهوی پایتخت

تصویر اکرم فراهانی

اکرم فراهانی

اینجا کاخ گلستان است؛ کاخی که قدمتش به زمان شاه‌ عباس صفوی برمی گردد اما رونقش را از عهد آغا محمد خان قاجار دارد. این کاخ در دوران ناصری به اوج شکوفایی رسید و تبدیل به قصر گلستان شد . بی شک سفر های شاه به فرنگ هم تاثیر بسزایی در تغییر عمارت های کاخ به سبک اروپایی داشت.

کاخ گلستان، سرمایه ای ملی

زمانی که کاخ گلستان در میان چنارستان تهران بنا شد، به چشم مردم چون قصری باشکوه می درخشید اما افسوس که از آن همه جلال و جبروت کاخ تنها یک چهارم از وسعتش باقی مانده و حال و هوای امروز کاخی که در دل هیاهوی بازار تهران گمشده چیزی جز مرگ تدریجی و فرو رفتن در تاریخ نیست.

هر چند عده ای از هنردوستان و افرادی که سعی در زنده نگه داشتن هویت و اصالتشان دارند، برای سرپا نگه داشتن این گنجینه با ارزش تلاش می کنند، اما این کاخ که یک ثروت و سرمایه ملی است نیازمند سیاست گذاری مشخص و مراقبت و رسیدگی بیشتری از جانب مسئولان است.

ارواح به بند کشیده شده…

هر عمارت و تالار کاخ گلستان هزاران حرف برای گفتن دارد آنقدر که دوست داری ساعت ها در آنجا وقت بگذرانی و لذت سفر در تونل زمان را با تمام وجودت احساس کنی.

ساعت های بسیاری در کاخ گلستان نگهداری می شوند که عقربه هایشان در دلِ تاریخ یخ زده است. کافیست با چشمانی کاوشگر به آنها بنگری، آن وقت است که سوار بر عقربه ها همچون شوالیه ای ماجراجو در تونل زمان به گذشته های دور سفر می کنی؛ یعنی به دوران شکوفایی اش در دوره قاجار…

قصر پر زرق و برق گلستان دیدنی است و برای دیدن همه قسمت هایش باید لااقل ۲ ساعت زمان صرف کنی.

تالارها و عمارت ها با سر ستون هایی افراشته به گچبری ها، آیینه کاری و نقاشی های زیبایی مزین است. در و دیوارش و حتی اثاثیه و فرش های نفیس چشم نواز است و پر شکوه و بویی جز قدرت نمی دهد، اما در کنار همه زیبایی هایش گویی حس غریبی آزارت می دهد.

اندکی که درنگ کنی و با چشمِ دل به قصر نگاه کنی صدای زجه و ناله های ارواح به بند کشیده قصر را با تمام وجود احساس میکنی…

خدا می داند چه فرعونی ها در این کاخ شده و چه خون ها که ریخته نشده، چه بی عدالتی ها وچه نامردمی ها و … هزاران سوالی که در ذهنت نقش می بندد و  در طرفه العینی در کنار همه زیبایی ها سنگینی کاخ همچون وزنه ای سنگین سینه ات را می فشارد.

تالار آیینه

مجموعه تاریخی گلستان متشکل از ۵ تالار به نام های تالار آئینه، تالار سلام، تالار عاج،تالار ظروف و تالار برلیان است.

نام تالار آیینه را بیشتر شنیدیم و انصافا زیباترین و معروف ترین تالار کاخ است که در و دیوار زیبا و آیینه کاری های بی مثالش یادآور فیلم کمال الملک است. اثر ماندگار سعدی سینمای ایران زنده یاد”علی حاتمی”.

او برای ساخت این فیلم از فضای تالار آیینه به عنوان لوکیشن بعضی از سکانس ها بهره برده است تا در مجموع اثری خلق کند که با فضاسازی هایی بی نظیر ماندگار شود.

“محمد غفاری” بعد از کشیدن تابلو تالار آیینه عنوان “کمال الملک” را از ناصر الدین شاه به یادگار گرفت. تابلویی که کشیدن آن حدود ۵ سال به طول انجامید.

هدیه ملکه ویکتوریا به ناصر الدین شاه

می گویند شاه قاجار عاشق ساعت بوده و در کاخ گلستان ۳۰ ساعت موجود است که بیشترشان مربوط به هدیه هایی بوده که ناصرالدین شاه دریافت می کرده است. به همین خاطر هدیه ملکه ویکتوریا هم به شاه ساعتی بزرگ و دو طرفه بوده که هر زمان ناقوسش به صدا در می آمده مردم را تا ۴ فرسخ دورتر از خواب و خوراک می انداخته. هر چند علاقه خاندان سلطنتی انگلیس هم به کلکسیونی از ساعت های زیبا و متفاوت نه تنها کمتر بلکه بسیار بیشتر از ناصرالدین شاه به ساعت بوده است؛ انقدر که در کاخ باکینگهام هم از ۳۵۰ ساعت دیواری و میزی محافظت می شود که به نوبه خود یکی از بزرگ‌ترین کلکسیون‌های ساعت جهان به حساب می آید.

نقل است که در ساعت اهدایی ملکه ویکتوریا ۲ جغد زندگی می کردند و مردم تهران قدیم بر این باور بودند که هر زمان جغدها از لانه شان بیرون بیایند، اتفاق عجیب و بزرگی درشهر رخ می دهد.

“جعفر شهری” در کتاب طهران قدیم می نویسد: یک‌بار این جغدها 3 روز از لانه‌شان خارج شدند که در روز سوم ناصرالدین‌شاه ترور شد و تاج و تختش به مظفرالدین شاه رسید.”

 

به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست های مرتبط